30 Temmuz 2018 Pazartesi

Bütün isimler






İsimler dar bir alanda anlam yaratmanızı sağlarlar - fikir üretmenize, sorular sormanıza yol açarlar. Hoşuma giden bir şeydir bu benim. Elbette, dikkatli olmanız şarttır. Kimi zaman okuru yabancılaştırabilir isimler; kahramanın metaforik bir ismin ağır yükünü sırtlanması başlı başına bir dolaylama haline gelebilir. Kahraman bir kişi olarak etlenip canlanamadan önce bir araca dönüşür ki bu, eserinde duygusal yakınlık zemini sağlamaya çalışan yazar için elverişsiz bir durumdur. Bitmek bilmeyen bir mücadeledir bu, oyunbazlık arzusu ve katı bir duygu düzleminde irtibat çabası arasında.

(Joshua Ferris, Paris Review söyleşisi. Görseller, Leipzig Kitap Fuarı'ndaki En Güzel Kitaplar (Schönste Bücher) alanından.)

11 Temmuz 2018 Çarşamba

Şarkı


Dün gece İstanbul'dan Nick Cave geçti - blog'daki etiketi takip ederseniz, Bunny Munro'nun Ölümü'nü yayımladığımız süreçte kendisi ile yaptığımız söyleşiden hakkında yazılıp çizilenlere varana değin tarayabilirsiniz. Bunny Munro halen sanatçının son romanı; öte yandan Cave'in Türkçede en son yayımlanan kitabı, Sırtlan Kitap'ın yayımladığı Kusmuk Torbası Şarkısı. Fotoğraf Nick Cave'in Berlin'de yaşadığı dönemden; dağınıklığın yaratıcılığı körüklediği söylenir; doğru mu? Son olarak Nick Cave'in Berlin yılları demişken şuraya bir belgesel bırakalım, lazım olur. Kapanışta, yine Sırtlan etiketiyle bir kitaba, Berlin Efsaneleri'ne bir geçit açalım ve onun yanına bir başka çizgi romanı, Berlin - Taş Şehir'i yerleştirirken Cave'in Berlin günlerine bir de buradan bakalım.

Berlin'deki dostlarımıza ve Berlin semalarına selamlarımızla...


26 Haziran 2018 Salı

Muazzam



Kütüphane kitaplarını özene bezene seçerdim. Evimizde de kitaplar vardı elbette, babamın çalışma odasında iki duvar kitapla kaplıydı ama ben peri masallarından ve tarih kitaplarından hoşlanıyordum, Constance ise yemek kitaplarını seviyordu. Julian Amca eline hiç kitap almasa da akşamları, kendisi kâğıtlarıyla uğraşırken Constance'ın okuduğunu görmekten hoşlanırdı ve ara sıra uzanıp ona bakarak memnun memnun başını sallardı. 

"Ne okuyorsun tatlım? Hanımefendilerin eline kitap ne de çok yakışıyor."

"Yemek Pişirme Sanatı diye bir şey okuyorum Julian Amca."

"Muazzam."

(Shirley Jackson, Biz Hep Şatoda Yaşadık. Çeviren: Berrak Göçer. Çağdaş gotik edebiyatın klasiklerinden Biz Hep Şatoda Yaşadık, iki kız kardeşin romanı ya da güvenilmez bir anlatıcının... İçeriyle dışarının, ana rahmi gibi de görülebilecek bir yuvanın ve tılsımlarla kabusların, alametlerle felaketlerin romanı... Shirley Jackson, kendilerini eve kapatan bu iki kız kardeşin romanını yazdığında agorafobiyle boğuşuyor, kimi zaman aylarca evinden çıkmıyordu. Görsel Jackson ile doğrudan alakalı değil, Nan Goldin'e ait.)

19 Haziran 2018 Salı

Saklı!



Bu filmle, The Circle ile ilgili en iyi şey, Tom Hanks'in, Silikon Vadisi'nden çıkma gıcık teknoloji adamı rolüne cuk oturmuş olması sanıyorum...

Bu tanıtım filminin altında bir de Mark Zuckerberg bağlantısı bırakayım da gelecek, şimdiki zaman, hepsi birbirine karışsın.

Distopya mı demiştik? Bir daha düşünelim.


18 Haziran 2018 Pazartesi

Yalan



Aklıma yıllar boyunca çekilen okul portreleri geldi; sevgi dolu bir okşayış kisvesi altında kalkan saçları düzelten, yalanmış avuçlar; şık ve rahatsız giysilerini giydirirken çocukların çizgi film izlemesine izin verme; “doğal” bir gülümsemenin değerini söylemeden ima etmeye çalışma. Fotoğraflar eninde sonunda hep aynı çıkardı; zorla gülümseyen kapalı dudaklar, boşluğa anlamsızca bakan gözler - Diane Arbus’un kullanmayıp attıkları gibi. Ama o fotoğrafları seviyordum. İlan ettikleri gerçeği, çocukların rol kesememesini seviyordum. Henüz samimiyetsizliklerini gizleme becerisine sahip değildiler belki de. Çok güzel gülümser çocuklar, o kesin, ama sahte gülümsemeler konusunda berbattırlar. 

Yalandan gülümsemeyi becerememekti çocukluk.

(Jonathan Safran Foer, Buradayım. Çeviren: Begüm Kovulmaz. Görselde nedense çok sevdiğim bir fotoğraf, Jim Henson ve ekibi, karakterleri Edi ve Büdü'ye can veriyor.)

13 Haziran 2018 Çarşamba

Kim?

Jack Kerouac, tüm yazdıklarının Duluoz Söylencesi başlıklı bir yapıtta bir araya gelmesini dilediğini, yazdıklarının her zaman gerçeklerden beslendiğini ve edebiyatın "hakiki" olması gerektiğini düşündüğünü belirtiyor; bu, tabii bu denli basit değil, yazar hakikati yazınında bir model olarak kullansa da bire bir olan biteni dökmüyor sayfalara, yaratıcı özgürlüğüyle gerçekleri düşlüyor daha ziyade, açılımları ve izdüşümleriyle birlikte, daha zengin ve daha derinlikli bir minvalde... Yayınevi, onu efsaneleştiren metinlerini okurla buluşturken, dava açılması çekincesiyle kişi adlarının değiştirilmesinde ısrar etmiş, ancak biraz irdelerseniz kimin kim olduğunu çıkarmak yeterince kolay. Yukarıda, Zen Kaçıkları'nın kahramanlarını görüyorsunuz; ama bize sorarsanız, bu kitabın esas kahramanı, asıl karakteri bir sensei gibi çizilen Japhy Ryder, yani muhteşem Gary Snyder.

Aşağıdaki görselde Kerouac'ın bu kitabında da bahsettiği, yangın gözcülüğü yaparken bir başına yaşadığı dağların zirvesindeki kulübe yer alıyor.

Sizin de manzaranız güzel olsun der, huzurlarınızdan çekiliriz.


11 Haziran 2018 Pazartesi

Frida



Dünkü Guardian'da, Dişlerimin Hikâyesi ve Kalabalıkta Yüzler'in yazarı Valeria Luiselli, Londra'daki Victoria and Albert Müzesi'nin yeni Frida sergisinin açılışı öncesinde bugün artık bir tüketim nesnesine dönmüş Frida Kahlo hakkında yazmış - Eğer siz de bu Frida fetişine doyduysanız bir göz atmanızı öneririz:

Frida, pervasız kaltak. Frida, sakat sanatçı. Frida, radikal feminizmin sembolü. Frida, Diego'nun kurbanı. Frida, şık, akışkan cinsiyetli, güzel ve dehşetli ikon. Frida çantaları, Frida anahtarlıkları, Frida t-shirt'leri ve bu yıl yeni çıkan Frida Barbie bebeği. (Kaşları ayrık.) Frida tüm dünyanın ilgisine ve ticari sömürüye maruz kaldı. Küratörler, tarihçiler, sanatçılar, oyuncular, eylemciler, Meksika elçileri, müzeler ve Madonna tarafından kullanıldı.

Yıllar içinde, bu çığ gibi büyüyen ilgi Frida'nın eserlerini gölgede bırakarak sığ bir Frida kültüne geçit verdi. Bazı eleştirmenler onu naif, az gelişmiş, hasbelkader bir sanatçı olarak değerlendiren görüşlere karşı çıksa da, hakkındaki anlatıların çoğu onu coğrafi bakımdan marjinal bir ressam olarak konumlandırmayı sürdürüyor: gelişmekte olan dünyadan çıkma, "keşfedilmeyi" uman, sesten yoksun, halen "çevrilmeyi" bekleyen bir özne, pek çok benzeri gibi.

(...)

(Yazının tamamı için buraya.)



1 Haziran 2018 Cuma

Dharma!



Bizim çelimsiz Azize Teresa ipsizi tanıdığım ilk gerçek Dharma Serserisi’ydi, ikincisi ise tam manasıyla bir numaralı Dharma Serserisi olan Japhy Ryder’dı, zaten bu lafı da o çıkarmıştı. Japhy Ryder, Oregon’un doğusunda, bir dağ başında büyümüş bir fırlamaydı; ormanlar içinde babası, anası ve kız kardeşiyle yaşarmış; daha çocukken ormancılık, bıçkıcılık, çiftçilik yapmış, üstelik hayvanlara ve Kızılderili söylencelerine meraklıymış, öyle ki, allem edip kallem edip koleje girdiğinde antropoloji bölümünün hazırlık kurslarında okutulanları su gibi biliyormuş, sonraları da Kızılderili mitolojisini yalayıp yutarak bu konuları özgün metinlerden bile izleyebilir duruma gelmiş. Ardından Çince ve Japonca öğrenerek bir doğubilimci olup çıkmış ve bütün Dharma Serserileri’nin pirleri olan Çinli, Japon Zen Kaçıkları’nı keşfetmiş. - (Jack Kerouac, Zen Kaçıkları'nda (Gary Snyder'dan ilhamla yarattığı kahraman) Japhy Ryder'ı anlatıyor. (Çeviren: Nevzat Erkmen.)) 




"Bir şair olarak değerlerim oldukça eskiye dayanıyor. Geç Paleolitik döneme kadar gidiyor bunlar: toprağın bereketi, hayvanların büyüsü, yalnızlığın sağladığı kuvvet-görüsü, başlangıcın dehşeti ve yeniden doğum, dans sevgisi ve esrimesi, kabilenin imece işleri. Hem tarihi hem doğayı bulunduruyorum aklımda, şiirlerimin şeylerin gerçek ölçüsüne yaklaşması, zamanımızın cehaleti ve dengesizliğine karşı koymaları için." - Gary Snyder, A Controversy of Poets.



(Görseller, sırasıyla: 1. (Ayakta) Gary Snyder ve Philip Whalen. 2. Ön sıra, sağdan ikinci, gözleri kapalı çıkmış Gary Snyder ve tayfa. 3. Geri planda Himalayalar ve soldan sağa Gary Snyder, Peter Orlovsky, Allen Ginsberg.)  

7 Mayıs 2018 Pazartesi

Perde


Jonathan Safran Foer'in Hayvan Yemek adlı kitabı, nihayet, yapımcılığını da üstlenen Natalie Portman'ın anlatımıyla beyazperdede... Foer, bu kitapta tabaklarımızda yatanların gerçek öyküsünü anlatıyor ve sinai hayvancılık çağında et yemenin perde arkasını bizlere aktarıyor. Yazar, insanları vejetaryenliğe davet etmektense bilgilendirmeyi önemsediğini belirtmiş ve bugün, bu devirde, yediklerimize ve yaşamlarımıza dair seçimlerimizi yaparken karanlıkta kalmanın kabul edilemez olduğunu düşündüğünü eklemiş. Çağdaş edebiyatın en önemli kalemlerinden birinin edebiyatından aşina olduğumuz özgün bakış açısıyla çağın hakikatlerini ele alması hakikaten çarpıcı; Hayvan Yemek çatalımızı sapladığımız şeyin ne olduğunu, bize neler olduğunu görmekten çekinmeyenlere açık bir davet.

27 Nisan 2018 Cuma

Raflar






Yeni keşifler, eski dostlar... Bu seneki Londra Kitap Fuarı ziyaretimizde şehrin en sevdiğimiz kitapçılarına uğramayı ihmal etmedik; hepsini tek tek sayacak değilim ama yolunuz düşerse kişisel favorilerimden John Sandoe Books'a bir uğrayın, ufacık bir yere neler neler sığarmış görün ve keyfini çıkarın derim.

26 Nisan 2018 Perşembe

Önce


Hangimiz önce ölecek? Babette benden önce ölmek istediğini söylüyor, çünkü bensiz kendisini dayanılmaz biçimde yalnız ve mutsuz hissedermiş, hele ki çocuklar da büyümüş, başka yerlerde yaşıyor ise. Bu konuda çok katı. Ciddi ciddi benden evvel gitmek istiyor. Konuyu öyle hararetli bir biçimde tartışıyor ki bu hususta seçme hakkına sahip olduğumuzu düşündüğü çok açık. Ayrıca evde bakıma muhtaç çocuklar olduğu sürece bize bir şey olamayacağına inanıyor.  Ömrümüzün nispeten uzun olmasının garantisi çocuklarmış. Onlar ortalıkta olduğu sürece emniyetteymişiz. Fakat büyüyüp evden ayrıldıkları an, önden giden kendisi olmak istiyor. Buna neredeyse can atar gibi konuşuyor. Beklenmedik bir şekilde, sinsice, gece vakti sıvışıp giderek ölmemden korkuyor. Yaşama bağlı olmadığından değil; onu korkutan yalnız kalmak. Boşluk, kozmik karanlık algısı.

MasterCard, Visa, American Express.

(DeLillo, Don. Beyaz Gürültü. Çeviren: Handan Balkara. Görsel, Berlin'den, Kastanienallee'de bir dükkan önü.)

24 Nisan 2018 Salı

Hakikat



Bir kıyamet romanı yazmak amacıyla yola koyulmadım. Bireysel anlamda ölümü ele alan bir roman bu. Pek yaygın, fakat nadiren dile getirilen bir korkuyu, Jack Gladney'nin takıntılı ölüm korkusunu  kapsayıp etkisizleştirecek kadar büyük ve korkunç olan tek şey Hitler. Jack, Hitler'i ona karşı bir koruma aracı gibi kullanıyor; tutunabileceği her şeye tutunmak istiyor. 

(Basının taleplerini nadiren karşılayan Don DeLillo, NYRB'ye Beyaz Gürültü'yü anlatıyor. Jack Gladney, Don DeLillo'nun Beyaz Gürültü romanının başkahramanı, Hitler Çalışmaları ise onun profesyonel ilgi alanı... Gladney, bir Amerikan üniversitesinde kendi icadı olan bu departmanda Hitler konusunda ders veriyor, çocukları ve eşi ile birlikte kendine açtığı üniversite profesörü nişinde yaşantısını tehdit edebilecek türlü tehlikeden korunduğunu umuyor. Sonra, günün birinde bir bulut, yaşadıkları yere doğru yaklaşarak ufak çapta bir kıyamet koparıyor ve Gladney'nin görece güvenli yaşamı, TV'lerin haber bültenlerinde ya da gazetelerin üçüncü sayfa haberlerinde rastlanacak biçimde dökülmeye başlıyor...

Bu romanı ilk okuduğumda iki binli yılların başlarıydı; o sıralar en büyük eğlencesi süpermarket sayılacak, kasabadan hallice bir kentte yaşıyordum, meşhur (!) bir seri katilin doğduğu ve kimi cinayetlerini işlediği yer olarak da bilinen bir kentti burası (başka bir özelliği yoktu) ve oraya nasıl öyle birden bire sürüklendiğimi ben bile bilemiyordum; içinde bulunduğum ruh hali sürekli kaygıdan çökkünlüğe, çökkünlükten kaygıya kayarken küçücük ekranda felaket haberleri, cinayet haberleri, cinnet haberleri ve hepsinin bileşimi siyaset haberleri beliriyor, yaşamın kesif karanlığı hepimizi, her an yutacakmış gibi geliyordu. Beyaz Gürültü benim için yazılmıştı sanki, sadece bana ait bir gerçekliği paylaşır gibi; öte yandan hepimizi, halimizi, her şeyimizi en hakiki biçimde ortaya koyuyordu - yazarın sesi, yaşamın kendisine eşlik etse, sanki her şeyi o anlatsa, o zaman bir parça teselliye yer bulunabilirdi. Hayat, üniversitede alınan bir ders gibi bölümlere ayrılsa ve ödevler baştan belirlense her şey daha kolay olabilirdi.

Seneler sonra, bu romanı tekrar okurken yine benzer duygulara kapıldım; kendi ölümüme ve ardından yaşamıma bakar gibi tanıdık bir duygu, deja vu. İlk okuduğumda beni dehşete sürükleyen ilk kısım, dahiyane olmakla beraber bu defa o denli sarsmadı, ama öte yandan kitabın final kısmında yer alan bahis, Jack ve eşinin ilişkisi, paylaştıkları yalnızlık, adeta bağrımı deşti... Ne diyorduk, zaman; zaman ve yaşam.

Kurumlara gözü kapalı güvendiğimiz bir çağda olsaydık eğer, bu kitabın çağ manzarasını tanıtmak adına, hakikatı anlatmak adına okullarda okutulması gerektiğini söylerdim ama dünya öyle bir yer değil ve okullarda ne yapıldığını bilmiyorum, bu nedenle, sadece, birilerinin bu muhteşem romanla yeni tanışmasına vesile olacaksa eğer (yeniden) yayımlanmasında parmağım olduğu için kıvanç duyduğumu bildiriyorum.

Şimdi, her zamanki ketum çizgimin dışına çıktığım için kendimi bir şeylere vurmam gerektiğinden bana müsaade... Görüşmek üzere.)

((Yukarıdaki görsel Hayward Gallery'deki Andreas Gursky sergisinden - Toyota, Toys R Us ve kadrajdaki yabancı. Aşağıda, Chelsea dolaylarında bir inşaata ait duvar. Gökyüzü bizim, ama hiç kimsenin.))







5 Nisan 2018 Perşembe

Naif


Liste yapmak neden iyi gelir insana? Çünkü zaman kısıtlıdır ve hayat, kaos üzerine kaos tertip ederek insanı sarsmayı pek sever; biz biçare fanilere ancak zaman sonsuzmuş gibi davranmak ve süreğen kargaşayı (nafile biçimde) kontrol altına almaya çalışmak düşer. Erlend Loe, herkesin pek bir bilmiş, pek bir oyuncu, pek bir cambaz olduğu bir çağda düz, dürüst, doğrudan bir roman kahramanı yaratıyor; hayatın anlamını en basit ilkeler üzerinden sorgulayan, teselli arayan bir roman kahramanı... Naif. Süper, sadeliği ve zarafetiyle insanın içine işliyor; insanda acilen bisiklete binme, listeler düzme ve gülümseme ihtiyacı uyandırıyor.

Bu kitapta çok kötü bir şey olmuyor.
Bazı iyi şeyler oluyor.
Okuduklarınız size tanıdık ve gerçek geliyor.
Loe'nun sihirli dokunuşu da, bizce, burada yatıyor.
Yazar, basit şeyleri güzel, güzel şeyleri basit gösteriyor.

(Konu ile alakalı olduğu için listelerle ilgili bir bağlantı verelim: "Listeleri seviyoruz çünkü ölmek istemiyoruz." Görselde blog yazarınızın hayatının ilk beş yılında oldukça büyük önem taşıyan çekicini görüyorsunuz, kendisi şimdi de kalemlikte sürdürüyor yaşantısını... Naif kalmak dileğiyle.)

4 Nisan 2018 Çarşamba

Görüntü


Televizyonun sesi çok kısık olduğundan Babette'in neler söylediğini duyamıyorduk. Ama kimse sesi açma zahmetine girmedi. Önemli olan görüntüydü, Babette'in siyah-beyaz yüzü; hareketli ama aynı zamanda yassı, mesafeli, yalıtılmış, zamansız yüzü. Bu oydu, ama o değildi. Bir kez daha, Murray'nin doğru bir noktaya parmak basmış olabileceğini düşünmeye başladım. Dalgalar ve radyasyon. Şebekeden bir şey sızıyordu. Babette üzerimize bir ışık saçıyor, vücut buluyordu; yüz kasları gülümsemesi ve konuşması için çalışır, elektronik noktalar kaynaşırken, o, hiç durmadan oluşuyor ve yeniden oluşuyordu.   

(Don DeLillo, Beyaz Gürültü. Çeviren: Handan Balkara. Görseller: Ludwig Windstosser, Werbung für Energieversorgung.)


3 Nisan 2018 Salı

Ses


Spotify hesabımızı takip ediyor musunuz? Bu devirde, algoritma vasıtasıyla tam zevklerinize göre şarkı listeleri hazırlatabiliyorken belki abes ama yine de bulunsun: Sirenin Sesi. Eski takipçiler bilirler, bir zamanlar pek sevgili bir Grooveshark hesabımız vardı ama bütün bilgileri bir gecede, Grooveshark'ın kapanışıyla siber uzayda kayboldu, içinden çekip çıkarabildiğimiz enkaz ile de Spotify kuruldu. Kitap odaklı listelerimiz genelde bahis konusu metinlerin tetiklediği ruh hallerinden ilhamla hazırlanıyor, her birinde adını aldıkları romanlara göndermeler bulunuyor; kendi başına takılan listeler ise dönemsel hal, heyecan ve hezeyanları yansıtıyor - bir uğrayın, karıştırın, dilerseniz takibe alın, artık orası size kalmış, siz bilirsiniz. Şu sıralar benim canım sadece Beyaz Gürültü listesini dinlemek istiyor mesela, orada takıldım, herkesi beraberce paralize olmak üzere beklerim.

2 Nisan 2018 Pazartesi

Önseme

İnsan, bazen aradığı şey gözünün önünde bile olsa görmüyor, sevgili blog okuru, nice değerli dakikasını, somut veya soyut, gereksindiği şey tam karşısındayken boş yere arayarak harcıyor. Bu, fikirler için de geçerli, "Hadi canım," "Yok yahu, öyle değildir herhalde," ile geçip giden ömürler söz konusu; oysa hayat şaşırtmacalar düzenlemeyi pek seviyor. Geçenlerde sinemada, hakkında hiçbir şey bilmeden girip izlediğim Paul Thomas Anderson filmi Phantom Thread esnasında böyle bir şey yaşadım - çok beğendiğim ama herkese göre olmadığını düşündüğüm bu film, cebinden bir referans çıkararak bana hoş bir ters köşe sundu ki emeği geçenlere teşekkür etmeyi borç bilirim. Hiç beklemediğim bir Shirley Jackson referansı, film sırasında adeta üzerime atladı ve önce tesadüftür dedim ama sonra, ikinci ve belirleyici bir unsur ile karşılaşınca emin oldum: Paul Thomas Anderson, Shirley Jackson'ın tekinsiz hayalet hikayelerinden esinlenmekle kalmamış, Biz Hep Şatoda Yaşadık'ın başkahramanına da selam çakmıştı - Daniel Day Lewis'in canlandırdığı Reynolds Woodcock karakterinin, onu ve ablasını yetiştiren dadıdan bahsederken, "Dadımız, şeytani Ms. Blackwood'du, biz ona Kara Veba (Black Plague) derdik" demesi ve filmin devamında mantarların oynadığı rol düşünülürse, bunlara önseme gözüyle dahi bakabiliriz sanıyorum. (Filmi izlemeyenler ve kitabı okumayanlar hiçbir şey anlamamış olmalı, ama ne yapalım, açık edecek değilim, illa ki dolaylı olacak bu aktarım. Bir de klişe ekleyeyim günahlarıma bu noktada, filmde her diyaloğun hayati bir işlevi vardı.) Bu incelikli film, ikili ilişkilerde iktidar dinamiklerini ele alıyor, bu aralar popüler olan terimle toksik erkekliğe dair bir örnek sunduğu ve bu miti yerle bir ettiği de sıkça söyleniyor, gerçi hikayeyi açık etmeden pek bir şey diyemiyorum, eh, bu da kriptik bir yazı olsun madem. Filmin bitiminde bir süre salonda oturup düşündüm ve akabinde, sorularıma bir yanıt bulmak için yönetmenin Reddit soru-cevap seansını tararken en sevdiği yazarları listeleyen yanıtıyla karşılaştım: "John O'Hara, John Steinbeck, George Orwell, Shirley Jackson, Caroline Blackwood."

Bu dolambaçlı yazıyı kapatırken, PTA'nın andığı beş yazardan üçünün (Shirley Jackson, George Orwell ve John Steinbeck) Berrak Göçer çevirileri ile yayımlandığını ekleyeyim - eh, bu da, Paul Thomas Anderson ile Göçer'i buluşturan ve burada altı çizilmiş bir ayrıntı olsun.
 
Toksik erkeklik ve zehirli mantarlar konusunu bir başka yazıda ele alacağım.

(Görselde Yayoi Kusama'nın büyülü gözlerinden bir mantar yorumu yer alıyor. Ufak bir not: yukarıdaki George Orwell'e dikkat, hem adında hem de soyadında bir bağlantı kapısı barındırıyor.)


26 Mart 2018 Pazartesi

Şans!

Blog bir süredir uykudaydı, biliyorsunuz, ama mevsimidir, aramıza dönüyor yavaş yavaş. Geçen hafta Instagram'da (takipte değilseniz bekleriz) Erlend Loe'nun Naif. Süper'ini hediye ettiğimiz bir çekilişimiz vardı, bugün sonuçlandı - beş okurumuz, bizden kitap kazandı.

Çekiliş detayları aşağıda yer alıyor, eski takipçiler bilirler, zamanında burada da pek çok çekiliş yaptık, şimdilik çekilişler Instagram'da sürecek, herkesi oraya da bekleriz. @sirenkitap









22 Mart 2018 Perşembe

İçten



Soru: Kendinize yakın bulduğunuz çağdaş yazarlar var mı?

Erlend Loe: Sevdiğim pek çok yazar var ama kendime yakın bulduğum çok kişi var diyemem. Bunlardan biri Douglas Coupland. Naive. Süper'in yayımlanmasından kısa zaman önce, o, Tanrıdan Sonra Yaşam'ı yayımladı; orada benzer duygular, benzer konular ele alınmıştı. Ben de bu kitabı okuduktan sonra unutmak için epey uğraştım, çünkü içindeki birçok şey, söylemek istediklerime yakındı. Ondan öncesinde de X Kuşağı'nı epey sevmiştim... Gelgelelim burada bahsettiğimin (kitaplarımı yaftalarken kullandığınız) "yeni duyarlılık" ya da "yeni içtenlik" tanımlarından daha karmaşık olduğu fikrindeyim. Dürüst olmak gerekirse bu terimlerin tam olarak ne anlama geldiklerini ben de bilmiyorum.

Ama evet, Naif. Süper, doksanlara karşı tepkiden doğdu, en azından doksanların İskandinavya'sına. O zamanın gençlik kültürü ukala, alaycı, soğuk, hatta nihilistti. Ben de parçasıydım. Memnunum buna. Kendi mizah anlayışım da bu atmosferde yoğrulmuş olduğu için, dünyaya yaklaşımımın temelinde ironi yer alıyor. Sanki her şeyin üzerindeymişsin de olanı biteni ciddiyete ihtiyaç duymaksızın yorumlayabilirmişsin gibi bir his.

Öte yandan, tam da her şey bu denli soğuklaşmış, bu denli ukalalaşmışken akıntının tersine yüzmek istedim. Hepimizin insan olduğunu ve kırılgan olabileceğimizi, hatta, her zamankinden daha da kırılgan olabileceğimiz söylemek istemiştim, tam da bu "soğukluk" nedeniyle - aynı sorunun sonucunda ortaya çıkan bir belirtiydi o da sonuçta.

Daha sıcak, daha "yuvarlak" ve daha içten bir şey yazmayı hedefledim. Gelgelelim bu roman da alaycılıktan nasibini almıştır. Safi samimiyet içermez.

(Erlend Loe, tüm içtenliğiyle, Naif. Süper'in nasıl doğduğunu anlatıyor. Kaynak: Art Territorry söyleşisi. Görselde: Relational Painting Number 64, Fritz Glarner. )

21 Mart 2018 Çarşamba

Bahar

Belli bir gerekçe olmadan, öylesine uzaklaşılan bir yere yine öylesine yeniden uğrarmış gibi... Baharın ilk günü madem, yeni bir başlangıç olsun bu. Bu blog, yazarının sesi olarak on yıldır burada, ilkin öznel bir dışavurum platformu olarak kurgulansa da, sonra kitap hazırlıkları sırasında aklımızdan geçirip de resmi kanallarda söylemediklerimizi aktarma alanına ve genel olarak kitap, sanat, yaşam çerçevesinden dünyaya bakmaya çalışan bir mecraya dönüştü. İlk başta düzensizdi, sonra haftada üç gün, ardından, uzun yıllar boyunca haftada beş gün güncellendi ve böyle devam etti. Aralar da oldu tabii, uzun ya da kısa sessizlikler, kasıtlı molalar veya beklenmedik suskunluklar... Ne yalan söyleyeyim, içimden konuşmak gelmezken yazmak da zordu çoğu zaman, yalandan yazacağıma hiç yazmayayım dedim, bazen de rutini terk etmenin verdiği paslanmışlıkla başına geçemedim. Ben başlarken blog'lar mühimdi, sonra sonra Twitter gibi, Instagram gibi mikro-blogging alanları öne çıktı, blog ortamları biraz da bundan öksüz kaldı. Şimdi, ışığı bıçak gibi keskin bu bahar gününde, uzun zamandır ayak basmadığım bir bahçeye çıkarmış gibi bir ruh hali içindeyim.

Buradayım, uğramak isteyen olursa beklerim.

Gelsin bahar!

(Görselde Levent Çarşı, en oturaklı sakini ve laleleriyle birlikte, bu sabah.)


14 Şubat 2018 Çarşamba

Aşk



Sevgililer Günü'nü kutlamak bizde adetten değil ama olsun, bulunsun, Sevgililer Günü'nüz, Mark Ulriksen'in 2000 yılında New Yorker için hazırladığı tasarımla kutlu olsun.

Alttaki görsel, Only Lovers Left Alive'dan, günler gelip geçedursun, Tilda Swinton kitabını okuyor burada... Dünya Öykü Günü de kutlu olsun bu arada.


Bağımsız!

Etgar Keret: Gerçek Bir Hikâyeden Uyarlanmıştır, yarın !f'te! İşi kırın, okulu asın, verdiğiniz sözleri geri alın - Keret sizi çağırıyor. 




10 Ocak 2018 Çarşamba

Değer

Birkaç ay önce Connecticut'ta bir okur buluşmasına gidecektim, bir şoför de beni Boston'a getirecekti. Hızlı sürüyordu ve bir arabayı sollarken yoldan çıktı. Her yan cam kırıklarıyla doldu ve benzin deposu yanmaya başladı. Havaya büyük bir alev bulutu yükseldi. Nefes alamaz hale gelmiştim ve kendi kendime, tamam, dedim, buraya kadarmış. Aynı zamanda da düşündüm, vay, dedim içimden, müthiş bir yaşam sürdüm ve inanılmaz kısaydı. Umarım karım yeniden evlenir çünkü oğlumu zaptetmek güç, birileri ona haydi odana diyecek olsa iyi olur... Polisin biri, patlayacak gibi olmadan beni araçtan çıkarmış. Tam o anda ölmeyeceğimi anladım. Kaburgalarım kırılmış. Aylar boyunca acılar içindeydim. Ağrılarım vardı; yazı yazamıyor, konuşamıyordum. Aldığım ilaçlardan kabız oldum ve yemek yemek istemez hale geldim. Geceleri hâlâ uyuyamıyorum. Sürekli bir şeylere söylenen, şikayetçi olan biri için inanılmaz bir tecrübeydi bu. Bugün yaşama değer verdiğimin farkındayım, bu farkındalığım daha yüksek şimdi. 

(Hikâye gibi olduğuna bakmayın, Etgar Keret, Die Zeit dergisinde bir süre önce geçirdiği korkunç kazadan bahsediyor. Şubat ayında ufak bir Keret sürprizi var, duyurusu yakındır diyelim ve tabii ki, Etgar Keret'i sevelim. Görsel, çevirmenimiz Garo Kargıcı'ya ait, Tayland'da bir yerlerde, bir hostelin rafında denk gelinmiş.)

8 Ocak 2018 Pazartesi

Şen!


Bu da bir nevi edebiyat magazini, ama yine de heyecan verici; Muriel Spark, Ingeborg Bachmann, Hans Werner Henze ve başka birileri, şen ve neşeli... Bu yıl Siren'den Muriel Spark imzalı Şüpheli Hal ve Hareketler'i okuyacaksınız, Begüm Gür Erdost'un çevirisi ile... Yeni sene başlasın!

5 Ocak 2018 Cuma

Gurur


Lucia Berlin: En önemli tavsiyem şu - bu arada bunu ben de uygulamadım, başkalarının fikirlerinin beni ürkütmesine izin verdim. Eleştiriden ne çıkarabiliyorsanız çıkarın ama kendi önsezilerinize önem verin. Bu çok, çok önemli. Uzunca bir dönem ben de bu nedenle bir şey yapamaz olmuştum ki bunun farkına vardım, "Ama ben bunu kendim için yapıyorum," dedim, geri kalan hiçbir şeyi önemsemedim. En önemli olanı bu bence - hele de ortalık atölyelerden, size ne yapmanız gerektiğini söyleyen bunca kişiden geçilmezken. Bazen atölyelerdeki öğrenciler için üzülüyorum, herkesin bakış açısı farklıdır çünkü. Sadece yazmaya devam edin ve ne elde edebiliyorsanız onu elde edin, yazdığınız şey sizin içinize siniyorsa o zaman onu tutun ve bunu aklınıza not edin. Kimsenin bunu elinizden almasına izin vermeyin. En önemlisi bu işte, insanların yıkıldığına tanık oldum ben böyle böyle. Bir kez daha reddedilmeye dayanacak güçleri kalmamıştı. Benim şu temizlikçi kadın öyküm on üç yerden red aldı ve bir şekilde... Çok seviyorum o öyküyü ve kendime onunla gurur duyma izni veriyorum. 

Sırf o nedenle yeni öyküler yazmaya devam ettim.

(Lucia Berlin, edebiyatta kadri yeterince bilinmemiş kıymetlerden... Söyleşi fragmanı LitHub'dan alıntı; görselde yazarın kendisi, sanıyorum Şili'de, ayağında çılgın bir çift sandalet, elinde tuhaf bir sepet ile. Manual for Cleaning Women (Temizlikçi Kadınlar için Rehber) adlı müthiş öykü kitabıyla, bu yıl Siren'de olacağını müjdeleyelim böylelikle! Yeni sene başlasın! Kafasının dikine gidenlere selamlarımızı gönderelim bu vesileyle...)

3 Ocak 2018 Çarşamba

Vitrin



Plantasyonda Sıradan Bir Gün odasında çıkrığın başında duran ve eski akağaç bloku kadar sağlam olan oturağa yerleşip ayaklarını dinlendirebiliyordu. Talaş doldurulmuş tavuklar yerleri didikliyor; Cora arada bir onlara yem atar gibi yapıyordu. Afrika ve gemi sahneleri hakkında çeşitli şüpheleri vardı ama bu oda onun uzmanlık alanına giriyordu. Eleştirilerini paylaştı. Bay Fields, çıkrıkların açık havada, köle kulübelerinin yanında durmadığını kabul etti ama en önemli şiarları aslına uygunluk olmasına rağmen, odanın boyutları belli tavizler vermelerini gerekli kılıyordu. Sahneye bir pamuk tarlası sığdırabilseydi ve bir düzine oyuncunun bu tarlada çalışabilmesini sağlayabilseydi başka türlü olurdu. 

Belki günün birinde yapılırdı bu. 

(Whitehead, Colson. Yeraltı Demiryolu. Çeviren: Begüm Kovulmaz. Sizin gündelik yaşamınız nasıl bir müze vitrini olurdu dersiniz?)